کامین

کنترل و بهینه‌سازی مصرف انرژی بویژه انرژی‌های فسیلی که از مهم‌ترین منابع انرژی مصرفی در جوامع انسانی محسوب می‌شوند، نه‌تنها از نظر اقتصادی و کاهش هزینه‌های بهره‌برداری بلکه از نظر زیست‌محیطی نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. سوخت‌های فسیلی از جمله منابع انرژی هستند که در نتیجه مصرف، علاوه بر تولید انرژی پیامدهای نامطلوبی را نیز در روند زندگی انسان ایجاد می‌کنند. به صورتی که گاهی حتی کنترل شرایط ناشی از مصرف این منابع انرژی خود مستلزم صرف انرژی مجدد خواهد بود.

به عبارت دیگر می‌توان گفت بهینه‌سازی مصرف سوخت در ساختمان علاوه بر کاهش هزینه‌ها، موجب آسیب کمتر به محیط‌زیست خواهد شد که در نتیجه تاثیر قابل‌توجهی در بهبود سطح زندگی ایجاد خواهد کرد. به همین دلیل است حتی در شرایطی که دستیابی به منابع سوخت فسیلی ساده بوده و مستلزم صرف هزینه‌ زیادی نباشد نیز کنترل و از بین‌بردن پیامدهای نامطلوب زیست‌محیطی ناشی از مصرف چنین سوخت‌‌هایی بسادگی امکان‌پذیر نیست و لازم است که هزینه‌های مالی و تبعات زیست‌محیطی زیادی برای کنترل این پیامدها اختصاص یابد.

با توجه به اهمیت این موضوع، محققان شهرسازی دانشگاه تربیت مدرس با هدف بررسی ارتباط مستقیم بین برنامه‌ریزی کاربری زمین و میزان مصرف انرژی، تحقیقاتی انجام داده‌اند که نه‌تنها وجود ارتباط مستقیم بین این دو مقوله را مورد تایید قرار می‌دهد، بلکه نشان می‌دهد انتخاب معیارهای مناسب در برنامه‌ریزی‌‌های شهری موجب کاهش 45 درصدی میزان مصرف انرژی در سطح واحد همسایگی خواهد شد.

جای خالی معیارهای برنامه‌ریزی در شهرسازی

به گفته آرمان فتح جلالی، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشگاه تربیت مدرس و مجری این طرح تحقیقاتی، رشد شتابان و فزاینده شهرنشینی و در نتیجه افزایش جمعیت شهرها با پیامدهای مختلفی در زمینه‌های گوناگون همراه بوده است.

او اضافه کرد: یکی از مهم‌ترین پیامدهای افزایش جمعیت شهری در سطح جوامع مختلف، افزایش مصرف و تقاضا برای منابع انرژی است که از 2 جنبه قابل تامل است؛ نخست از نظر محدود بودن منابع انرژی مورد مصرف و دوم از نظر آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی. وی در انتها افزود: در همین راستا، فراگیر شدن آگاهی‌های عمومی نسبت به جنبه‌های یاد شده و همچنین دیگر جنبه‌های شهرنشینی موجب شده است تا رویکردهای جدیدی نظیر توسعه پایدار و رشد هوشمند در شهرسازی ظهور یافته و اهمیت و توجه به موضوع کارایی انرژی در حیطه شهرسازی بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

باتوجه به گفته‌های مهندس فتح جلالی به نظر می‌رسدبیشترین سهم مصرف انرژی در ساختمان‌ها که یکی از مهم‌ترین مولفه‌های زندگی شهری به شمار می‌آیند، به تامین شرایط مطلوب حرارتی در داخل ساختمان‌ها اختصاص دارد. با توجه به این موضوع می‌توان گفت افزایش کارایی سیستم‌های عایق‌بندی می‌تواند نقش بسیار مهمی در صرفه‌جویی در مصرف انرژی داشته باشد.

از سوی دیگر، رشد سریع مصرف انرژی در سطح دنیا علاوه بر مشکلاتی که در زمینه تامین منابع انرژی ایجاد می‌کند، با پیامدهای زیست‌محیطی زیانباری نیز همراه خواهد بود. برای مثال تخریب لایه ازن، گرمایش جهانی و همچنین تغییرات آب و هوایی از جمله مشکلات و مسائلی هستند که آینده زندگی انسان‌ها را در سطح سیاره زمین در معرض خطر نابودی قرار خواهد داد.

براساس اطلاعات آماری اعلام شده از سال 65 تا 85 در یک دوره زمانی 20 ساله میزان مصرف انرژی و همچنین انتشار آلاینده‌های کربنی در سطح دنیا بیش از 45 درصد افزایش یافته است که پیش‌بینی می‌شود این روند در سال‌های آینده نیز همچنان ادامه داشته باشد. اما آنچه کشور ما را در این زمینه از دیگر کشورها متمایز می‌کند، رشد 75 درصدی مصرف انرژی در ایران است که موجب شده رشد مصرف انرژی در این کشور 3 برابر رشد جهانی مصرف انرژی باشد.

لزوم جایگزینی روش‌های سنتی در شهرسازی

کارایی انرژی در حقیقت همان مصرف بهینه و کارآمد انرژی است که با هدف کاهش رشد تقاضای انرژی، به دنبال یافتن راهکارهایی برای افزایش عرضه منابع انرژی سالم و عاری از هرگونه آلودگی زیست‌محیطی خواهد بود. به گفته فتح جلالی، این مفهوم در سطح شهرها با مولفه‌هایی که به عنوان عوامل موثر در برنامه‌ریزی‌های شهری در نظر گرفته می‌شود در ارتباط مستقیم خواهد بود و به این ترتیب می‌توان گفت با تغییر این مولفه‌ها، میزان مصرف انرژی نیز به میزان قابل توجهی تغییر پیدا می‌کند.

توسعه شبکه‌های ارتباطی، بهبود شرایط زندگی و همچنین ارتقای شیوه زندگی در کشورهای در حال توسعه و توسعه‌یافته موجب شده است منابع انرژی فسیلی به پایان راه خود نزدیک شوند و بنابراین می‌توان گفت سیستم‌های انرژی مبتنی بر سوخت‌های فسیلی نمی‌تواند پاسخگوی نیاز انسان‌های امروزی باشد، مگر این‌که بتوانیم با ایجاد تغییراتی در شیوه زندگی، مصرف آن را تا حد امکان کاهش دهیم. کشور ما از جمله کشورهایی است که بیشترین سرانه مصرف انرژی را دارد و این در حالی است که استفاده از فناوری‌های نوین که تحت عنوان راهکارهای سبز از آنها نام برده می‌شود، می‌تواند نقش بسیار مهمی در توسعه پایدار کشور در حوزه انرژی داشته باشد.

از آنجا که بیش از 40 تا 45 درصد انرژی مصرفی در سطح کشور، مربوط به واحدهای مسکونی، خدماتی و اداری است بنابراین متولیان ساخت و ساز در کشور می‌توانند نقش بسیار مهمی در بهبود این وضعیت داشته و با استفاده از فناوری‌هایی که از کارایی بیشتری در حفظ انرژی و منابع طبیعی برخوردارند به جای روش‌های سنتی ساخت و ساز تغییراتی را در این عرصه به وجود آورند. در این کشور پهناور تنها ساختمان‌های اندکی وجود دارند که مجهز به عایق‌های حرارتی هستند. در ساختمان‌هایی که براساس شیوه‌های سنتی بنا می‌شوند، دیوارهای خارجی ساختمان‌ تنها محافظی در برابر باد و باران هستند و حفظ حرارت یا برودت در این ساختمان‌ها مستلزم استفاده از منابع انرژی گاز یا برق است. علاوه بر این، در نظر داشتن یک برنامه‌ریزی مناسب برای کاربری اراضی شهری از نظر تعیین کاربرد این اراضی، تعیین تراکم واحدهای مسکونی و فراهم آوردن امکان دسترسی مناسب به انواع مختلفی از کاربری‌ها در یک محدوده مشخص و از پیش تعیین شده می‌تواند نقش موثری در ایجاد نوعی نظم خاص در سیستم‌های شهری و همچنین توسعه آن در ابعاد مکانی و عملکردی تجمع انسان‌ها داشته باشد. این ابعاد نیز به نوبه خود در ارتباط مستقیم با میزان مصرف انرژی خواهد بود.

منابع سوخت فسیلی رو به پایان است

به گفته فتح جلالی، مصرف انرژی در یک ساختمان به نوع کاربری ساختمان، شرایط اقلیمی، نوع سازه، تجهیزات گرمایشی و سرمایشی آن و ساعات استفاده از ساختمان در طول فصول مختلف سال ربط دارد که هر کدام از آنها سهمی از انرژی را به خود اختصاص می‌دهند.

او افزود: براساس مطالعات انجام شده در کشورهای مختلف، بیشترین سهم انرژی مصرفی در ساختمان‌ها مربوط به سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی، تامین آب گرم و سیستم‌های تهویه مطبوع است. برای مثال در کشورهای سردسیر اروپایی بیش از 60 درصد انرژی مصرفی در ساختمان‌ها در بخش گرمایشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. براساس مطالعاتی که پیش از سال 79 انجام شده است، بیش از دوسوم صرفه‌جویی انرژی در ساختمان‌ها از بخش گرمایش قابل دسترسی خواهد بود.

فتح جلالی در ادامه یادآور شد: براساس نتایج اعلام شده درباره یک طرح تحقیقاتی که توسط کمیسیون انرژی اروپا انجام شده است از سال 79 تا 89، کشورهای اروپایی توانسته‌اند با استفاده از راهکارها و برنامه‌ریزی‌های مناسب در ساخت و ساز میزان مصرف انرژی در بخش ساختمان را تا 22 درصد کاهش دهند و به این ترتیب می‌توان گفت هرگونه تلاش برای افزایش کارایی مصرف انرژی با استفاده از برنامه‌های جدید در شهرسازی و در بخش ساختمان حتی اگر بسیار ناچیز و جزئی هم باشد، در مقیاس جهانی یا حتی در سطح کشور، نقش موثری در کاهش مصرف انرژی جهانی خواهد داشت.

وی در پایان خاطرنشان ساخت: استفاده از روش‌ها و برنامه‌های مناسب با هدف صرفه‌جویی در مصرف سوخت و انرژی یا به عبارتی با رویکرد کارایی انرژی، یک اصل و ضرورت مهم و اساسی است. مصرف سوخت‌های فسیلی در بخش ساختمان، متهم اصلی در افزایش مشکلات زیست‌محیطی است که حیات انسان در سطح این کره خاکی را با محدودیت‌ها و مشکلات بسیار زیادی مواجه ساخته است. با توجه به اهمیت این موضوع لازم است رفته‌رفته روش‌های نوین معماری را که چند سالی است در کشورهای پیشرفته به عنوان اصول مهم در ساختمان‌سازی مورد توجه هستند به عنوان یک ضرورت مورد توجه قرار دهیم. علاوه بر این لازم است که در طرح شهرها و ساختمان‌های جدید علاوه بر رعایت اصول استاندارد معماری نوین که مبتنی بر روش‌ها و منابع سبز هستند، جنبه‌ها و ابعاد اجتماعی، روانی و فردی انسان‌هایی که قرار است ساکنان این شهرها باشند نیز مدنظر قرار داده شود. چراکه جوامعی که در ساختارهای درونی خود نسبت به موضوع بسیار مهم انرژی بی‌تفاوت هستند، نمی‌توانند در دنیای امروز که جوامع مختلف برای پیشرفت و توسعه با هم در رقابت هستند، جایگاه مطلوبی را از آن خود کنند.

در آغاز تابستان امسال قفسه‌های فروشگاه‌های ژاپنی پر شدند از یک اسپری جدید که به محض پاشیدن روی بدن قادرند دمای بخش پوشش داده شده را تا 9 درجه سانتی‌گراد، تقریبا معادل دمای یک روز نسبتا خنک پاییزی کاهش دهند.

فوم خارج شده از این اسپری در مجاورت هوای اطراف خیلی زود خشک و سفت می‌شود. بنابراین استفاده کننده می‌تواند با ساختن گردنبند، مچ‌بند یا یک گلوله توپ برای به بازی گرفته شدن در کف دست، علاوه بر خنک شدن، خود را نیز تزئین نماید.

البته گویا ژاپنی‌ها به استفاده از محصولاتی این‌چنینی عادت دیرینه داشته‌اند، اما امسال و با بالا گرفتن تب صرفه‌جویی در مصرف انرژی، این محصولات رواج بیشتری پیدا کرده‌اند.

نمونه‌های شفاف این محصول نیز برای کسانی که به جنبه تزئینی آن توجهی ندارند وارد بازار شده است. اسپری‌های مخصوص خنک کردن حوله و داخل کفش نیز در حال تولید هستند.

به نظر می‌رسد این فناوری نوین علاوه بر کاربرد فعلی می‌تواند در آینده برای موارد دیگری مانند بیماران گرمازده، سربازان یا حتی شاید فضانوردان مورد استفاده قرار بگیرد.

در هر صورت حتما مسافرت لذت‌بخش‌تری را تجربه خواهید کرد اگر روزی داخل یکی از این تاکسی‌های وطنی بنشینید و دیگر نیازی نباشد از باد داغ تابستانی که به برشته کردن پوست صورتتان علاقه‌مند است، فراری باشید. چون یکی از این اسپری‌های خنک‌کننده در کیفتان انتظار صدور دستور از سمت شما را می‌کشد.

پس از فاجعه سونامی بزرگ اخیر در شمال شرق ژاپن و انفجار نیروگاه اتمی فوکوشیما، ملت ژاپن تصمیم گرفتند به تولید انرژی اتمی برای همیشه نه بگویند. عزم ملی در بستن نیروگاه‌های اتمی مستلزم اراده قوی و حرکتی انقلابی از طرف مردم در جهت کمتر مصرف کردن انرژی برق بود.

از این‌رو این روزها شاهد سونامی فکری بزرگی از سمت کشور خورشید تابان برای کاهش مصرف انرژی در همه زمینه‌های زندگی اجتماعی هستیم.

با توجه به عزم راسخ و سخت‌کوشی مثال‌زدنی که در ژاپنی‌ها سراغ داریم و سطح بالای تکنولوژی موجود در این کشور، دنیا باید خود را برای مواجهه با سیل عظیم ایده‌های ژاپنی برای کاهش مصرف انرژی که مطمئنا آینده بشریت را عوض خواهد کرد، آماده‌کند.

به گزارش ایسنا، این متخصصان می‌گویند هدف بالقوه‌ای را برای افزایش طول عمر انسان پیدا کرده‌اند اما هنوز آزمایشات اولیه روی این فاکتور طول عمر را در نمونه‌های انسانی آغاز نکرده‌اند.

آنها تشریح کردند: راه‌حل بالقوه ما برای افزایش طول عمر تولید دارویی است که از تلومرها محافظت می‌کند. تلومرها در واقع بخش ‌های انتهایی از مولکول دی ان آ هستند که در فرآیند پیری نقش دارند. البته هنوز معلوم نیست که این شیوه درمان برای انسانها بی‌خطر باشد به همین دلیل ابتدا روی سگ‌ها و گربه‌ها آزمایش خواهد شد.

متخصصان معتقدند وقتی طول تلومر کوتاه شود، طول عمر افراد نیز کاهش پیدا می‌کند. آنها می‌گویند تحریک سلول ها برای تولید آنزیم تلومراز و فرآیند پیری را معکوس می‌کند و می‌تواند پیشرفت بزرگی در عرصه پزشکی باشد.

به گزارش فارس، عبدالرئوف ادیب‌زاده پیش از ظهر امروز در سالن دادگستری مازندران در مراسم تودیع و معارفه مدیرکل پزشکی قانونی مازندران اظهار کرد: بانک هویت ژنتیک قرار است در آینده در کشور تشکیل شود.

وی با اشاره به این‌که قرار است این بانک در مراکز استان‌ها فعال شود، تصریح کرد: خراسان رضوی، تهران، اصفهان و مازندران از مراکز استان‌های هستند که باید بانک هویت ژنتیک در این استان‌ها تشکیل شود.

معاون آموزشی و پژوهشی پزشکی قانونی کشور با تاکید بر این‌که تا پایان سال باید بستر برای راه‌اندازی این بانک در 10 استان کشور فراهم شود، خاطرنشان کرد: باید ژنتیک طیف‌های خاصی از جامعه را حفظ کنیم و زمانی که نیاز به شناسایی هستیم در این بخش از آن استفاده کنیم.

وی ادامه داد: برای راه‌اندازی این بانک نیازمند مراکز و افراد آموزش دیده هستیم.

ادیب‌زاده با بیان این‌که سه اصل سرعت، دقت و صحت همیشه مد نظر کارکنان این نهاد است، گفت: برای این‌که براساس قانون سازمان پویا داشته باشیم باید به آموزش و پژوهش که براساس اساسنامه این سازمان از سرفصل‌های تشکیل این نهاد است توجه داشته باشیم.

وی با اشاره به این‌که باید سطح دانش کسانی که در پزشکی قانونی فعالیت داریم بالا ببریم، افزود: باید به سمتی برویم که برای تشخیص مشکلات و کالبد شکافی جسد آن را نشکافیم بلکه باید از طریق پاتولوژی قانونی تشخیص را انجام دهیم که این مساله نیازمند آموزش است.

مدیرکل جدید پزشکی قانونی استان مازندران نیز در معرفی خود در این مراسم گفت: از سال 75 در پزشکی قانونی کار کردم.

علی عباسی با اشاره به این‌که فارغ التحصیل رشته پزشکی از دانشگاه تهران هستم، تصریح کرد: در سال 84 نیز در رشته پاتولوژی از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شدم.

وی با بیان این‌که دو دوره نیز مسوول آزمایشگاه پزشکی قانونی استان بودم، گفت: پزشکی قانونی یک تشکیلات کارشناسی است.

عباسی کاهش انگیزه کاری را علت تعطیلی 46 مرکز پزشکی قانونی کشور در سال گذشته برشمرد و تصریح کرد: ارتقای جایگاه شغلی پزشکی قانونی، تعامل با مراکز دانشگاهی، نظارت مستمر بر فعالیت‌های پزشکی قانونی و به روز شدن دستگاه‌های پزشکی قانونی برنامه‌های من در این نهاد است.

وی اختصاص زمین برای راه‌اندازی و ساخت آزمایشگاه و سالن تشریح و ساختمان اداری پزشکی قانونی را از دیگر اولویت‌های کاری‌اش برشمرد و اظهار کرد: راه‌اندازی این مراکز از مصوبات سفر هیات دولت به استان بوده است.

در پایان این مراسم که رئیس کل دادگستری استان و جمعی از مدیران مازندران حضور داشتند از خدمات حسین سلیمانی راد تجلیل شد.

به گزارش مهر، علم ژنتیک در یک قرن اخیر به پیشرفت های قابل توجهی دست یافته و حتی به تولید اولین اشکال حیات مصنوعی نیز نائل شده است، اما شاید بتوان گفت که تمام این پیشرفت ها مرهون خدمات اولیه ای است که یک زیست شناس، ریاضیدان و کشیش اهل کشور چک در اواسط قرن نوزده به علم ژنتیک کرد.

«گرگور یوهان مندل» 189 سال قبل در 20 جولای 1822 به دنیا آمد. نام «مندل» امروز یادآور نام کسی است که با مشاهده صفات وراثتی در نسل های مختلف گیاه نخود فرنگی توانست ژنتیک مدرن را پایه گذاری کند.

وی در کشور چک که در آنزمان بخشی از امپراتوری اتریش بود در خانواده ای کشاورز به دنیا آمد. دوران کودکی خود را به عنوان باغبان کار کرد اما در نوجوانی رویاهایی فراتر از زندگی کشاورزی را در سر پروراند و به همین دلیل تصمیم گرفت در یک موسسه علوم فلسفه ادامه تحصیل دهد اما به دلیل فقر مجبور به ترک تحصیل شد.

در سال 1843 وارد «دیر سن توماس» در شهر برن شد و در کنار برادران فرقه آگوستینی تحت آموزش های آبه «سریل نپ» قرار گرفت.

در این دیر علاوه بر موضوعات مذهبی، دروس آکادمیک را هم به راهبان آموزش می دادند و این برای فردی مثل «مندل» یک مزیت به شمار می رفت، به طوریکه موفق شد در دروس ریاضیات، باغبانی و هواشناسی تحصیل کند و در پایان در رشته های زیست شناسی و ریاضیات لیسانس بگیرد.




پس از 5 سال زندگی شاد در «دیر سن توماس» ، «مندل» در 6 آگوست 1847 کشیش شد و در سال 1849 در یک مدرسه راهنمایی در کشور چک به حرفه معلمی پرداخت.

در سال 1851 «آبه سریل نپ» ، وی را به دانشگاه امپراتوری وین معرفی کرد و از آن زمان پدر ژنتیک مدرن دستیار موسسه فیزیک این دانشگاه شد.
کشفیات و مقالات مندل
 
پس از سال ها اقامت در وین، مندل در جولای 1853 به عنوان استاد ارشد رشته های فیزیک، ریاضیات و زیست شناسی به «دیر سن توماس» در برن بازگشت و پایه های علمی آینده خود را بنیان نهاد.

وی در طول تحقیقات خود موفق به کشف صفات تغییرپذیر گیاهان شد و پس از سال ها تلاش توانست مکانیزم های وراثت را شناسایی کند.
 
مندل در طول 7 سال توانست 28 هزار گیاه نخود فرنگی را بکارد و آنها را بررسی کند. سپس با پردازش اطلاعات خود در سه نسل نخود فرنگی توانست «قوانین وراثت مندل» را شرح دهد.
 
این قوانین حتی امروز نیز به عنوان پایه های علم وراثت و ژنتیک شناخته می شوند و به همین علت گوگل امروز به شکل نخود فرنگی درآمده است.

به گزارش ایسنا، آتلانتیس پس از ماموریتی 13 روزه به ایستگاه فضایی بین‌المللی که به انتقال تدارکات یک سال آینده این مدارگرد اختصاص داشت، در ساعت 09:57 به وقت گرینویچ در میان استقبال هزاران تماشاگر به زمین فرود آمد.

سی و سومین و آخرین ماموریت آتلانتیس که صد و سی و پنجمین پرتاب برنامه شاتل محسوب می‌شود، به انتقال 4.300 کیلوگرم محموله آذوقه و لوازم یدکی لازم برای یک سال آینده ایستگاه فضایی پرداخته و همچنین زباله‌ها و تجهیزات معیوب مدارگرد را به زمین منتقل کرد.

آتلانتیس اکنون دیگر باید خود را برای انتقال به مرکز بازدیدکنندگان مرکز فضایی کندی آماده کند. این در حالی است که شاتل دیسکاوری به موزه اسمیتسون و اندوور به مرکز علوم کالیفرنیا در لس‌آنجلس فرستاده خواهند شد.

این سامانه جدید که در نمایشگاه رباتیک امسال از 22 تا 24 تیر در توکیو ارائه شد، درست مانند سیستم تولید صدای انسان از پمپ هوا به جای شش، یک حنجره و دهان استوانه‌ای شکل و بلند ساخته شده از سیلیکون، 8 میله که با بالا و پایین رفتن، حنجره طویل و استوانه‌ای شکل را در 8 کورد مختلف موسیقی کوک می‌کنند تا نقشی ترکیبی از حنجره، زبان و تارهای صوتی را ایفا کند و یک حفره بینی مصنوعی تشکیل شده است. این ربات جدید نه‌تنها می‌تواند سخن بگوید بلکه آواز نیز می‌خواند. البته اصلا انتظار نداشته باشید که از آواز این ربات ژاپنی حتی کمی لذت ببرید.

این دهان مصنوعی علاوه بر تولید صوت مجهز به نرم‌افزاری است که او را قادر می‌سازد تا الگوریتم تولید صوت انسان و حالات مختلف تغییر چهره و باز و بسته کردن دهان و حرکت زبان را یاد گرفته و بتدریج باهوش‌تر شود. ربات در ابتدا با گوش دادن به آواها و اصوات انسانی، نقشه‌ای از آنها تهیه می‌کند و سپس خود با تلاش چند باره برای تولید همان صوت آنالیز شده، اندک اندک یاد می‌گیرد که هر یک از 8 بازوی رباتیک حنجره خود را چگونه حرکت دهد تا صوتی با همان نقشه صدا تولید کند.

در حال حاضر گوش دادن به صحبت‌ها یا بدتر از آن آواز این ربات نتیجه‌ای جز کابوس شبانه برای شما به ارمغان نخواهد آورد، اما بی‌هیچ شکی این صدای گوشخراش راه را برای ربات‌هایی با صوت دلنشین در آینده‌ای نه چندان دور باز خواهد کرد. آیا بشر باید روزی برای گوش سپردن به یک گروه موسیقی رباتیک، بلیت تهیه کند؟ به نظر می‌رسد که آن روز خیلی دور نیست.

این را می‌شود کاملا از به اشتراک‌گذاری آیتم‌های کاربران فارسی در گوگل‌ریدر درک کرد. شبکه‌های اجتماعی مثل توییتر و فیس‌بوک هم در تغییر ذائقه کاربران سهیم هستند و کاربران هر روز گزیده پسندتر می‌شوند، اما می‌شود در این بین کسانی را پیدا کرد که با سرعت بالا، پست‌های وبلاگ و محتوایی را که به آن علاقه‌مند هستند، می‌خوانند. شاید تصور شما از تندخوانی، عجله داشتن و بی‌معنی بودن یا سطحی خواندن باشد اما اگر این فن را یاد بگیرید و آن را سرلوحه‌ خودتان قرار بدهید در دنیای آنلاین خود بسیار موفق‌تر خواهید بود.

اما سؤالی که اینجا مطرح می‌شود این است که آیا می‌شود جان کلام متن‌های بلند را با کمترین میزان از بین رفتن مفاهیم فهمید؟ به‌نظر من جواب این سؤال بله است. در این مورد تحقیقاتی کردم که در اینجا ۵ نکته‌ کلیدی راجع به تندخوانی را با هم بررسی می‌کنیم و امیدوارم این نکات به شما کمک کند.

متن را با صدای بلند برای خودتان نخوانید

خیلی‌ها عادت دارند با صدای بلند (یا حتی به صورت زمزمه کردن) یک متن آنلاین را برای خودشان بخوانند. می‌توانید نیاز شنیدن هر کلمه را حذف کنید. اصلا انگار صدایی در مغزتان نمی‌شنوید. می‌توانید با دیدن یا نگاه کردن، یک متن را خیلی سریع‌تر از آن که صدای هر کلمه را بشنوید بخوانید. این روش عجیب را یک‌بار امتحان کنید. قول می دهم که مجذوبش بشوید. مثل یک میان بر از قسمت بزرگی از مغز می‌ماند.

تندخوانی راحت‌تر است

کسانی که این کار را شروع کرده‌اند، ‌اتفاقی جالب برایشان افتاده است. در واقع آنها هر کلمه را توی ذهنشان نمی‌بینید، ولی مغزشان می‌داند که چه چیزی را می‌خواند مثل این می‌ماند که چشم‌ها تحمل نگاه کردن به کلمات را ندارند، ولی مغز اطلاعات را تجزیه و تحلیل می‌کند.

مغز شما می‌تواند گروهی از کلمات و جملات را با هم تجزیه و تحلیل کند. به محض این که از این روش استفاده کنید این حس به شما دست می‌دهد که با آرامش فقط چشم‌هایتان را در متن روی کلمات خیلی تند سُر بدهید. فقط مثل هر چیز دیگری نیاز به کمی‌ تمرین دارید.

برنگردید

شاید به این قضیه توجهی نکنید، ولی خیلی از ما اول یک جمله را می‌خوانیم بعد برمی‌گردیم دوباره آن را می‌خوانیم. بیشتر نگران این هستیم که شاید یک نکته کوچک را از قلم انداخته باشیم، پس برمی‌گردیم و دوباره از اول می‌خوانیم و این زمان خواندن یک متن طولانی آنلاین را 2 برابر و گاهی چند برابر می‌کند. ارزش امتحان کردن را دارد پس تلاش کنید.

اگر فکر می‌کنید که چیزی از قلم افتاد، فقط ادامه بدهید. هیچ قانونی وجود ندارد که بتواند قانعتان کند یک پست طولانی ارزش دوباره خواندن را داشته باشد.

پدال گاز را کنترل کنید

در خواندن بعضی از مطالب باید دقت بیشتری به خرج داد مثل خواندن یک آگهی استخدام، یک مطلب تخصصی محاسباتی یا یک شعر کلاسیک، اما بعضی مطالب را می‌شود با سرعت خیلی زیاد خواند مثل یک خبر ورزشی،‌ داستان، مطالب مجله‌ها و... پس سعی کنید متناسب با نوع مطلبی که می‌خوانید سرعت خواندن خودتان را انعطاف بدهید.

با اشتباهات تندخوانی آشنا شوید

اشتباه اول:

اگر هر کلمه را در آن واحد واقعا آرام بخوانید، آن کلمه را بهتر درک می‌کنید. خب این حقیقت ندارد. چند بار برای‌تان پیش آمده که یک جمله‌ای را آرام خواندید و به یک مساله دیگر فکر می‌کردید، پس واقعا نمی‌فهمیدید که چه داشتید می‌خواندید؟ خب این مورد برای خودم بیشتر از یک میلیون بار اتفاق افتاده. فهمیدن، رابطه مستقیمی ‌به تمرکز دارد، نه سرعت. اگر جدا به آن چیزی که می‌خوانید تمرکز کنید، فهم شما بخوبی عمل می‌کند، حالا می‌خواهید تند بخوانید یا نه. حتی مقدار کمی‌حواس پرتی در این مورد هم می‌تواند به شما کمک کند.

اشتباه دوم:

و این هم اشتباهی بیش نیست که شما یک دفعه یاد می‌گیرید که تندخوان بشوید، ولی الان شما قادرید که یک پست طولانی را واقعا تند بخوانید. تندخواندن یک مطلب طولانی رابطه مستقیمی‌ با آشنا بودن‌تان به موضوعی که می‌خوانید دارد. اگر من یک پست در مورد شبکه‌های اجتماعی بخوانم مطمئنا مثل برق تمامش می‌کنم. اگر یک پست در مورد جراحی مغز بخوانم، وقتی معنی کلمه‌ها را نفهمم واقعا برایم مهم نیست که چقدر تند می‌خوانم چون همه‌اش برایم وقت تلف کردن هست.

اشتباه سوم:

اشتباه سومی ‌که دوست دارم آن اشاره کنم این که سطحی خواندن با تندخواندن خیلی فرق دارد، گرچه خیلی وقت‌ها بعضی‌ها جای کلمات را با هم عوض می‌کنند. سطحی خواندن یعنی جای یک چیز را با یک چیز دیگر عوض کنید. جای کلمه‌ای را با کلمه دیگر عوض کنید. تندخواندن کلا یک تکنیک دیگری به شمار می‌آید. با تندخوانی کردن، شما یک متن را کاملا جذب مغز خودتان می‌کنید. اگر چه با سطحی خواندن می‌توانید یک مطلب طولانی را سریع تمام کنید. اما اطلاعاتی که به صورت تندخواندن وارد مغز شما می‌شود با سطحی خواندن قابل‌مقایسه نیست چون همه متن را نمی‌خوانید.

 اگر به یاد بیاوریم که آن زمان جنگ سرد در داغ‌ترین لحظات تاریخی خود قرار داشت، حضور نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا در کنار ناسا برای طراحی چنین فضاپیمایی که بتواند بارها به فضا سفر کند و تعداد زیادی خدمه را نیز با خود به فضا ببرد، عجیب به نظرمان نخواهد رسید، چرا که در آن زمان ارتش آمریکا در فکر ایجاد نیروی فضایی خود بود؛ طرحی که بعدها با توافق‌نامه‌های متعدد بین‌المللی منتفی شد.

ناسا نیز از حضور نیروی هوایی در این پروژه به دلیل قدرت اقتصادی و نفوذ سیاسی فراوان آنها، خشنود بود و از این ماجرا استقبال می‌کرد.

هنگامی که دوران آپولوها در حال اتمام بود، سیاست‌های فضایی آمریکا در بخش پروازهای سرنشین‌دار توسط پرزیدنت نیکسون به مدارگردی در اطراف زمین محدود شد تا بودجه‌های کلان برنامه‌‌های جاه‌طلبانه‌ای مثل سفر انسان به مریخ، صرف کارهای مهم‌تری البته از نظر وی و مشاورانش گردد. همه این رویدادها و تصمیم‌گیری‌ها در نهایت به نفع تخیل تازه پرداخته شده‌ای از آب درآمد که در سال‌های بعد به بزرگ‌ترین دستاورد فناورانه آمریکا در فضا تبدیل می‌شد.

ابتدا طرح‌های فراوانی مطرح بود. اما عقیده بر این استوار شد که وسیله حمل و نقل فضایی آینده باید از نقطه نظرهای هزینه ساخت، هزینه بهره‌برداری و توانایی برای ارسال وزن بیشتر محموله به فضا، بهینه از آب درآید. این لیست پر و پیمان نیازمندی‌ها از یک طرح بزرگ سرچشمه می‌گرفت. آمریکا قصد داشت بزرگ‌ترین سازه و به عبارت امروزی ایستگاه فضایی را در مدار زمین بسازد تا پایگاهی برای مراقبت از فضا در دوران جنگ سرد و سفرهای جاه‌طلبانه به آنسوی مدار ماه در منظومه شمسی باشد. این بود که طرح مدارگردی که بتواند در جو زمین مانند یک گلایدر پرواز کند با بوسترهای کمکی که احتمالا سوخت جامد بسوزانند، روی میز قرار گرفت و شکل عوض کرد و قیافه تغییر داد تا این‌که شبیه آن چیزی شد که ما امروز شاتل فضایی می‌شناسیم.

اولین شاتل فضایی در واقع هیچ‌گاه به فضا نرفت. اینترپرایز یک مدل از شاتل فضایی بود که برای آزمایش بخش پرواز در جو زمین و فرود در فرودگاه ساخته شده بود. به همین دلیل این شاتل فضایی فاقد کاشی‌های عایق حرارتی و موتور بود. اواخر سال ۱۳۵۶شاتل اینترپرایز سوار بر یک بوئینگ ۷۴۷ برای اولین‌بار پرواز را آزمود. طی 5 پرواز بر دوش هواپیمای پهن پیکر بوئینگ ۷۴۷ موارد بسیاری از جمله توانایی هدایت و کنترل شاتل برای فرود آوردن آن بر باند فرودگاه مورد آزمایش قرار گرفت.

دومین شاتل فضایی که از کارخانه سازنده خود بیرون آمد، تفاوت‌های عمده‌ای با اینترپرایز داشت. این تفاوت‌ها تنها به دلیل عملیاتی بودن شاتل فضایی کلمبیا نسبت به آزمایشی بودن اینترپرایز نبود، بلکه در فرآیند طراحی و ساخت کلمبیا ایده‌ها و مشکلات جدیدی رخ نشان دادند که باعث شد اساسا کلمبیا با اینترپرایز تفاوت داشته باشد.

اولین مأموریت شاتل کلمبیا در فروردین ۱۳۶۰ اولین پرواز فضایی شاتل‌های فضایی نیز بود. اولین پرواز شاتل فضایی کلمبیا را مأموریت

5 شاتل فضایی کلمبیا (نخستین پرواز در سال ۱۳۶۰)، چلنجر (نخستین پرواز در سال ۱۳۶۲)، دیسکاوری (نخستین پرواز در سال ۱۳۶۳)، آتلانتیس (نخستین پرواز در سال ۱۳۶۴) و نهایتا اندیور (نخستین پرواز در سال ۱۳۷۱) از زمان ساخت خود به اسبان قدرتمند برنامه‌های فضایی سرنشین‌دار ایالات متحده آمریکا تبدیل شدند. این 5 برادر در دوران 30 ساله خود، خدمات فراوانی در راستای کاوش‌های فضایی و تجهیز 2 ایستگاه فضایی میر و بین‌المللی داشته‌اند. تعمیر تلسکوپ فضایی هابل و برخی از ماهواره‌های در راه مانده، بازگرداندن ماهواره‌های مستعمل به زمین، تزریق خیلی از کاوشگران سیاره‌ای که این روزها سیارات دور و نزدیک منظومه شمسی را برای یافتن پاسخ‌ پرسش‌های بزرگ ما می‌کاوند و انجام صدها مورد آزمایش زیستی و شیمیایی در فضا توسط فضانوردان دانشمند، از دستاوردهای پر افتخار آنها بوده است.

اما این خانواده پرافتخار روزهای تلخی را نیز تجربه کرده است. با آن‌که هنوز چند روزی مانده بود تا کارکنان ناسا پنجمین سالگرد به خدمت گرفتن شاتل‌های فضایی را جشن بگیرند اما عملیات فشرده و حجیم آماده‌سازی شاتل جوان چلنجر تمام توان و تمرکز فکری آنها را به خدمت گرفته بود. بیست و پنجمین پرواز شاتل‌های فضایی و دهمین مأموریت فضایی چلنجر در راه بود. ثانیه‌ها یکی پس از دیگری گذشت تا این‌که غرشی مهیب پایگاه پرتاب فضایی کندی را به لرزه درآورد. غریو شادی مردمی که با افتخار این صحنه دلهره‌آور را تماشا می‌کردند فضا را پر کرده بود تا این‌که ۷۳ ثانیه پس از آغاز پرواز، ناگهان چلنجر در برابر دیدگان هزاران تماشاچی حاضر در محوطه و میلیون‌ها نفری که صحنه پرتاب را به‌طور مستقیم از تلویزیون تماشا می‌کردند، منفجر شد و همه 7 فضانورد آن جان باختند.

پس از فاجعه چلنجر، شاتل‌های فضایی بیش از ۸۰ بار دیگر به فضا پریدند. مأموریت

از همین حالا حدس و گمان‌ها آغاز شده است. بسیاری در آمریکا از خود می‌پرسند آیا فضانوردان آنها که روزگاری با هر قدمی که در سطح ماه بر می‌داشتند، فخری هم به روس‌ها می‌فروختند، باید چشم به گشاده دستی این رقیب سنتی بدوزند تا جایی در کپسول کهنه‌کار فضایی آنها که سایوز نامیده می‌شود برای آمریکایی‌ها کنار گذاشته شود. شاید هم اروپایی‌ها باید از این فرصت تاریخی حداکثر استفاده را ببرند و وسیله نقلیه فضایی خودکار خود را هر چه زودتر برای استفاده فضانوردان آماده کنند. البته چینی‌ها هم که از هر آب گل آلودی ماهی می‌گیرند شاید نتوانند از این بازار چند صد میلیارد دلاری بگذرند و کپسول فضایی سرنشین‌دار خود که 2 بار هم امتحان پس داده است را زودتر برای حمل‌و‌نقل مسافر به تاکسی تبدیل کنند. کسی نمی‌داند اما شاید شرکت‌های بزرگی هم در داخل خاک این کشور مشغول توسعه سیستم‌های فضایی خود هستند تا بار دیگر بازار اصلی سفر به فضا در داخل آمریکا باقی بماند. در چند ماه گذشته خبرهای زیادی درباره کپسول فضایی اژدها که محصول یک شرکت خصوصی آمریکایی است، شنیده شده است.

هر اتفاقی که بیفتد یک چیز از همین الان کاملا مشخص است و آن قلب‌های بسیاری است که از ندیدن شاتل‌های فضایی، این ابر فضاپیماهای پرهزینه در مدار زمین اندوهگین خواهند شد. شاتل‌های فضایی با آن هیبت و مکنت هالیوودی و آن پخش‌های مستقیم پرتاب، با آن داستان‌های هیجان‌انگیزی که از زبان فضانوردانش شنیده شده و آن همه تأثیر شگرفی که در علاقه‌مندساختن صدها هزار کودک و نوجوان به مقوله علم و فناوری داشته است و از همه مهم‌تر آن همه جان‌های باارزشی که در طول طراحی، ساخت، آماده‌سازی و پرواز شاتل‌ها گرفته شده، هیچ‌گاه از یادها نخواهند رفت. از مجموع 6 شاتل فضایی ساخته شده، 2 تا از آنها همان‌طور که اشاره شد در حین پرواز منفجر شدند و جز قطعاتی از آنها چیزی باقی نمانده است. اما اینترپرایز، دیسکاوری و اندیور که بازنشسته شدند و آتلانتیس که می‌رود تا چند روز آینده بازنشسته شود، در موزه‌هایی در سرتاسر کشور آمریکا برای همیشه جا خوش خواهند کرد تا همچنان قلب‌های بیشتری را به تپش درآورند و منبع بی‌پایانی شوند از ایده و خلاقیت و انگیزه برای انجام کارهای بزرگ و به‌ظاهر نشدنی.

دیدگاه‌های افراد در برابر شاتل‌های فضایی همواره یکسان نبوده است. در حالی که برخی ، شاتل ها را یک اشتباه بزرگ تصمیم‌گیری و فناوری می‌نامیدند، برخی نیز شاتل‌ها را بزرگ ترین دستاورد فناورانه قرن بیستم قلمداد کرده‌اند. جان شانون، مدیر برنامه فعلی مرکز فضایی جانسون ـ واقع در هیوستون ایالات متحده آمریکا ـ در آخرین مصاحبه خود با مجله هوا و فضا گفته است:

اما واقع‌بینانه است اگر این گونه نتیجه‌گیری کنیم که شاتل‌های فضایی نیز مانند هر دست‌ساخته دیگری از بشر، مجموعه‌ای از خوبی‌ها و بدی‌ها را همزمان داشته است. شاتل‌های فضایی به‌رغم ظاهر بسیار پیچیده و فنی خود دارای نقاط تاریک بسیار بود. گویا طراحان که از توجه به برخی زوایای این طرح بزرگ خسته شده بودند، پاره‌ای از سیستم‌ها و زیر‌سیستم‌های این پرنده هوا ـ فضایی را به حال خود رها کردند تا بعدهایی که هیچ‌گاه از راه نرسید به آن بپردازند. در همین رابطه بروس مک‌اندلس، فضانورد پیشین ناسا و یکی از معروف‌ترین فضانوردان دوره شاتل‌ها که با آزمایش معروف خود با صندلی موتوردار فضایی به معروف‌ترین تصویر انسان تنها در مدار تبدیل شده بود، در مصاحبه‌ای اختصاصی با پوریا ناظمی، روزنامه‌نگار علمی «جام‌جم» می‌گوید:

در کنار تمامی محسناتی که می‌توان برای شاتل‌ها متصور بود، آنها از نقاط‌ضعفی هم رنج می‌بردند که مهم‌ترین آنها نبود یک سیستم فرار مطمئن بود. بعد از 4 پرواز آزمایشی اولیه که در آنها سیستم صندلی فرار (مشابه صندلی جت‌های جنگی) برای 2 فضانورد در نظر گرفته شده بود، ناسا اعلام کرد شاتل‌ها به اندازه هواپیماهای مسافربری خطوط تجاری از امنیت برخوردارند. این باور تا زمان حادثه چلنجر باقی ماند. در آن هنگام اما دیگر طراحی یک سیستم فرار کارآمد و موثر هم خیلی دیرهنگام و هم خیلی هزینه‌بر ارزیابی شد.

او در ادامه به سیستم فرود و نشستن دستی شاتل در باند فرودگاه اشاره می‌کند و می‌افزاید: اگرچه این سیستم در طراحی ابتدایی شاتل‌ها در نظر گرفته شده بود و این سفینه‌ها به سیستم‌های مورد نیاز این کار نظیر سیستم پویش مایکرو‌ویوی فرود و تمام سیستم‌های مورد نیاز محاسباتی کابین مجهز شده بودند، اما هیچ گاه از این قابلیت استفاده نشد. در تمام فرودهای شاتل‌ها، فرمانده فضاپیما یک تا 2 دقیقه قبل از نشستن بر سطح زمین، کنترل دستی شاتل را به دست می‌گرفت. اگرچه انجام چنین فرودی بسیار جذاب است اما از نظر مالی هم بسیار گران درمی‌آید؛ چراکه خلبانان شاتل نیازمند طی‌کردن دوره‌های تخصصی و حرفه‌ای برای این کار هستند. این نکته مهمی است و در نظر داشته باشید فضانورد آینده‌ای که از ماموریت 5/2 ساله به مقصد مریخ قرار است به زمین بازگردد دارای توانایی‌ها و دقت فضانوردی که از یک ماموریت 2 هفته‌ای در مدار نزدیک زمین به خانه برمی‌گردد، نیست و توانایی فرود خودکار باید مورد توجه جدی قرار می‌گرفت.

به هر حال، خوب یا بد، آخرین مأموریت شاتل فضایی تا چند روز آینده به پایان خواهد رسید و دنیا منتظر وسایل حمل و نقل ارزان‌تر، ایمن‌تر و پیشرفته‌تری خواهد ماند تا زمینه لازم جهت تحقق آرزوهای دیرینه نوع بشر برای کشف دنیاهای ناشناخته، تجربه حضور در فضا و گردشگری فضایی را فراهم آورند.

شهرام یزدان‌پناه